پژوهش

تفکر خلاق: 10 راه ساده برای افزایش خلاقیت در کودکان|زهرا کبیری

  • چرا تفکر خلاق برای کودکان ضروری ست؟
  • تفکر خلاق از مهارت های اساسی و مهمی است که باعث می شود کودک در آینده زندگی موفقی داشته باشد. ما نمی دانیم در آینده کدام فناوری و چه مشاغلی پیش روی کودکمان قرار خواهد گرفت، اما حداقل می توانیم او را برای اینکه خلاقانه بیاندیشد آماده کنیم. هرگز برای شروع به تشویق مهارت های تفکر خلاق در کودکان زود نیست. خردسالان به دلیل علاقه به کشف دنیای اطرافشان، بهترین سن برای انجام فعالیت های خلاقانه را دارند. تبدیل این فعالیت ها به بازی، یکی از راه های علاقمند کردن کودکان به تفکر خلاق است. کودکان نوپا به محض آنکه شروع به استفاده از تخیل و انجام ایده های خود می­ کنند، جهشی عظیم در مهارت های تفکرشان ایجاد می شود. بازی های بدون انتها و تخیلی یکی از راه هایی است که تفکر خلاقانه را در کودک توسعه می دهد.
  • ده راه برای افزایش خلاقیت در کودکان:
  • آیا تمایل دارید فرزندتان در خلاقترین وجه وجودی­ اش باشد، اما فکر می کنید برای رسیدن به این مسیر کمک کمی می توانید کنید؟ مسیر تفکر خلاق پیچیده و همراه با مسیرهای انحرافی فراوان است، اما نشانه هایی وجود دارد که می تواند شما را در یافتن مسیر اصلی کمک کند.
  • در اینجا 10 راه ساده برای بالا بردن خلاقیت کودکان ارائه شده است:
  • به یاد داشته باشید که اشتباهات، خوب هستند:
  • محقق دانشگاه استنفورد و نویسنده، کارول دوک معتقد است که کودکانی که از شکست می ترسند، کمتر به فکر خلاقیت هستند. اگر کودک شما پس از اشتباه کردن نا امید می شود، سعی کنید چیزی مثل این جملات را به او بگویید: «چکار میتونیم بکنیم که نتیجرو تغییر بدیم؟» ، «اگر بخای دوباره انجامش بدی بهتره چکار بکنی؟». این بسیار خوب است که افراد به اشتباهات به چشم فرصتی برای رشد نگاه کنند، نه باخت.
  • به هم ریختگی را در آغوش بگیرید!
  • بسیاری از ما یک فضای تمیز را ترجیح می دهیم و وقتی فضای دور و برمان به هم ریخته است احساس آشفتگی می کنیم. با این حال، وقتی کودکان در عالم خلاقانه خودشان هستند، به هم ریختگی ها به سرعت اتفاق می افتند. دفعه بعدی که کودکتان خواست نقاشی کند و همه چیز را از ظرف آن بیرون بریزد، فضایی برای او در داخل یا خارج از خانه فراهم بیاورید. ممکن است باعث به هم ریختگی و کثیف کاری شود، اما در عوض مزایای خلاقانه آن از این ناراحتی موقتی پیشی خواهد گرفت.
  • وقتی از کودک تعریف و تمجید می کنید، حواستان جمع باشد.
  • بسیاری از ما در کتاب های متعدد خوانده و شنیده ایم که تعریف و تمجید کردن چگونه می تواند مانع «تفکر مستقل» در کودکان شود. مشکل «تعریف و تمجید کردن» این است که می تواند کودک را از جستجو برای یافتن انگیزه های درونیِ خودش محروم کند. این به این معنی نیست که تمجید کردن بد است، اما دفعه بعد که به این کار وسوسه شدید، سعی کنید از جماتی مشابه این استفاده کنید: «چقدر خوبه که از رنگ های مختلف در نقاشیت استفاده کردی» یا «برای حل این مسئله ریاضی واقعا زمان گذاشتی».
  • روشنفکر باشید.
  • به کودکتان چندین انتخاب پیشنهاد دهید تا به تفکر مستقل تشویق شود. برای مثال ممکن است شما صبح ها عادت به خوردن شام نداشته باشید!، اما اگر کودکتان می خواهد قبل از رفتن به مدرسه ماکارونی بخورد، برایش آماده کنید. اگر می خواهد در آشپرخانه کمک کند، آنجا را به یک آزمایشگاه علمی تبدیل کنید و به او اجازه دسترسی آزادانه به چند ابزار و مواد غذایی بدهید.
  • خلاقیت را سرمشق خودتان قرار بدهید:
  • شما از انرژی خلاقه تان در کجا لذت می برید؟ آشپزی، خوانندگی، باغبانی، نقاشی، رقص؟ کودکانی که والدین شان در فعالیت های خلاقانه شرکت می کنند، بیشتر تمایل دارند که خودشان فعالیت خلاقانه انجام بدهند. اگر مدت طولانی از آخرین باری که کاری خلاقانه انجام داده اید می گذرد، درباره کاری که در کودکی شما را خوشحال کرده فکر کنید و آن را نیم ساعتی با فرزندتان انجام بدهید. چه احساسی دارید؟ آیا آن را فردا هم انجام می دهید؟ و پس فردا؟
  • یک گام به عقب بروید:
  • اگر کودک احساس کند به طور مداوم تحت نظر است، احتمال کمی وجود دارد که ریسک کند، که این خلاقیت اش را کاهش خواهد داد. اگر «خود مختار بودن» را در وی تشویق کنید، خواهید دید که چگونه تخیل کودکتان شکوفا می شود. دفعه بعدی که کودکتان درحال بازی، نقاشی یا نوشتن بود، از اینکه با جمله «چی داری می کشی؟» وسط معرکه بروید خودداری کرده و بجایش یک فنجان چای برای خودتان بریزید و برای خودتان لذت ببرید!
  • از جملات و عبارات منفی برای نظر دادن نسبت به فعالیت فرزندتان اجتناب کنید. جملاتی که پیش فرضشان بر اساس قضاوت منفی هستند، از اینکه کودک، تخیلش را آزمایش کند، جلوگیری می­کند. جملاتی مثل «نه، این اونی نیست که باید انجام میدادی، بده من برات انجام بدم» یا «اصلا تا حالا تونستی کاریش بکنی؟» هرگز اثرگذاری مثبتی بر خلاقیت فرزندتان نخواهند داشت.
  • زمانی برای خلاقیت کنار بگذارید:
  • این ممکن است سخت به نظر بیاید، مخصوصا برای والدین شاغل. اما کودکان به زمانی نیاز دارند که تخیل کنند، چیزی بسازند و آزمایش و تصور کنند. این زمان می تواند نیم ساعته و بعد از شام باشد، یا قبل از خواب. یا یک ساعته و بدون برنامه قبلی. به برنامه تان نگاهی بیاندازید و اطمینان حاصل کنید که زمانی برای آن کنار گذاشته اید.
  • به اصول اولیه برگردید:
  • اسباب بازی ها و شبکه های اجتماعی سرگرم کننده هستند. و مطمئنا جای خود را دارند، اما باعت ایجاد تفکر خلاقانه نمی شوند. کاری که چسب ها، لوله ها، ابزار اداره، شن، مدار، آهن ربا و آب می توانند انجام بدهند را نمی کنند! یک فهرست سریع از جاهایی که کودکتان وقت های آزادش را در آنجا سپری می کند، تهیه کنید. اغلب از چه چیزهای بیشتر استفاده می کند؟ آیا می توانید با این اشیا یک فعالیتِ خلاقانه برای او ایجاد کنید؟
  • زمان هایی که به صفحه نمایش نگاه می کنید را کاهش دهید:
  • برای بسیاری از خانواده ها سخت است که این زمان ها را به طور کامل حذف کنند، اما می توان زمان کمتری برای دیدن صفحه نمایش اختصاص داد. زمان هایی که برای دیدن کارتون یا ویدئو صرف می شود می تواند به نقاشی کردن، ساخت روبات یا یک دوره آموزشی اختصاص یابد. برای اینکار چه باید کنید؟ چه ایده های دیگری برای افزایش خلاقیت در کودکان می توانید پیشنهاد دهید؟

تهیه و ترجمه: نشر ورتا